Nowe Przymierze


"Nowy Testament" z którego powszechnie dziś korzystamy, swą nazwę czerpie od Nowego Przymierza. To ono zamyka pewien etap a jednocześnie otwiera nowy rozdział w historii ludzkości. Dziś każdy niezależnie od jakichkolwiek podziałów rasowych, majątkowych, czy politycznych ma prawo stać się uczestnikiem Nowego Przymierza !!! (Rz 4,1-17).
Aby zrozumieć treść i przesłanie Nowego Przymierza, nie wystarczy opierać się wyłącznie na przepowiedni Jeremiasza - gdzie wyrażenie to występuje po raz pierwszy i oznacza "Prawo Pańskie wypisane w ludzkich sercach" (Jer 31,31-34). Trzeba sięgnąć także do przepowiedni Ezechiela, która w oczywisty sposób stanowi interpretację przepowiedni Jeremiasza, zapowiadając dar "nowego serca" i "Ducha samego Pana" (Ez 36,26-27). Tak zresztą uważała już tradycja żydowska. W księdze Jeremiasza czytamy:
"(33) "Lecz takie będzie przymierze, jakie zawrę z domem Izraela po tych dniach - wyrocznia Pana: Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercu. Będę im Bogiem, oni zaś będą Mi narodem. (34) I nie będą się musieli wzajemnie pouczać jeden mówiąc do drugiego: Poznajcie Pana! Wszyscy bowiem od najmniejszego do największego poznają Mnie - wyrocznia Pana, ponieważ odpuszczę im występki, a o grzechach ich nie będę już wspominał." (Jr 31:33-34)
Ezechiel również przepowiada: (26) "I dam wam serce nowe i ducha nowego tchnę do waszego wnętrza, odbiorę wam serce kamienne, a dam wam serce z ciała. (27) Ducha mojego chcę tchnąć w was i sprawić, byście żyli według mych nakazów i przestrzegali przykazań, i według nich postępowali." (Ez 36:26-27) (BT)
Wyrocznie obu proroków rozjaśniają cały Nowy Testament, od Ewangelii po Listy Pawła i Jana. Zgłębiając i przenikając wnikliwym spojrzeniem te księgi dostrzegamy najbardziej ukryte odniesienia.
Nowe przymierze nierozerwalnie związane jest z obietnicą zesłania Ducha Świętego. Słuchaczy Jezusa od samego początku Jego apostolskiej działalności uderzało to iż przemawiał jako "władzę mający", zupełnie inaczej niż uczeni w Piśmie, nauczający stosowania prawa. Marek zauważa to już na samym początku swojej Ewangelii (1,22) pisząc: "Zdumiewali się Jego nauką: uczył ich bowiem jak ten, który ma władzę, a nie jak uczeni w Piśmie." (BT)
Odpuszczenie grzechów - element Nowego Przymierza
Wiadomo przecież że odpuszczenie grzechów było w oczach Jeremiasza jedną z zasadniczych, charakterystycznych cech zapowiadanego przymierza (Jer 31,34), które będzie odtąd łączyło Boga i człowieka w "jedną żywą istotę". Zjednoczenie to nie będzie już tylko symboliczne - jak na Synaju, gdzie tą samą krwią, będącą w oczach Hebrajczyków symbolem życia, pokropiono równocześnie ołtarz i lud (Wj 24,38). Połączenie Boga i człowieka w Nowym Przymierzu będzie rzeczywiste. Dokona się ono bowiem przez krew Syna samego Boga, symbol Jego życia - życia oddanego w najwyższym akcie miłości. Tak więc prawo Nowego Przymierza nie będzie już "wyryte na kamieniu, lecz "wpisane w ludzkie serce". W ten oto sposób spełniona została obietnica Nowego Przymierza - dar Ducha (Ez 36,27) i dar nowego przykazania (Jr 31,33) stały się jedną i tą samą rzeczywistością.
Początki Przymierza
Początki przymierza sięgają czasów wyjścia z niewoli, są bezpośrednio związane z wydarzeniami rozegranymi na górze Synaj. To wszystko stanowi właściwy początek historii ludu Bożego. Poprzez te czyny Bóg związał się ze swoim ludem, i to nie dlatego, że Izrael był ludem największym czy najpotężniejszym. W rzeczywistości było raczej odwrotnie. Bóg postąpił tak z miłości, a także aby spełnić daną przed wiekami obietnicę Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi, uczynienia z ich potomstwa wielkiego narodu. "Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił......... Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo ludy całej ziemi. (Rdz 12:2-3). Z miłości Bóg zwrócił się ku jednemu wybranemu, aby wszystkim ukazać swe miłosierdzie.
Przymierze z Synaju
Jeremiasz w swoim proroctwie odwołuje się do przymierza synajskiego i porównuje z nim nowe przymierze, które zajmie miejsce tego starego. Wtedy na Synaju Bóg i lud Izraela związali się ze sobą (Pwt 26,17-19).
Zauważmy iż do przykazań, które Mojżesz otrzymał na Synaju, należy bardzo wiele przepisów kultowych. Mówią one o miejscu kultu, o świętym namiocie, o rytuałach, kapłanach itd. Przepisy kultowe zostały jednak "nadane tylko do czasu ostatecznego uporządkowania tych spraw" (Hbr 9,10). Znalazły one wypełnienie w Jezusie.
Obietnica Nowego Przymierza
Bóg pozwala Jeremiaszowi poznać cząstkę swoich zamierzeń - zapewnienie swemu ludowi przyszłości i nadziei. Objawia mu obietnicę nowego przymierza: Sam Bóg wypisze swe prawo w ludzkich sercach, wola Boża i wola człowieka staną się jedną i nie będzie już więcej buntu.
(31). Oto nadchodzą dni - wyrocznia Pana - kiedy zawrę z domem Izraela i z domem judzkim nowe przymierze. (32). Nie jak przymierze, które zawarłem z ich przodkami, kiedy ująłem ich za rękę, by wyprowadzić z ziemi egipskiej. To moje przymierze złamali, mimo że byłem ich Władcą - wyrocznia Pana. (33). Lecz takie będzie przymierze, jakie zawrę z domem Izraela po tych dniach - wyrocznia Pana: Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercu. Będę im Bogiem, oni zaś będą Mi narodem. (34). I nie będą się musieli wzajemnie pouczać jeden mówiąc do drugiego: Poznajcie Pana! Wszyscy bowiem od najmniejszego do największego poznają Mnie - wyrocznia Pana, ponieważ odpuszczę im występki, a o grzechach ich nie będę już wspominał. (Jr 31:31-34) (BT).
Otóż dowiadujemy się z tego fragmentu, iż Bóg nie da już przykazań w postaci zewnętrznych norm, lecz "wypisze je bezpośrednio na sercu". Człowiek staje się w pełni tym czym jest, wtedy gdy w jego sercu umieszczone zostaje prawo Boże - wola Boża, nie poprzez zewnętrzny obowiązek, lecz poprzez wewnętrzną wolę chcenia. Bóg wypisuje swoje prawo już nie tak, jak na Synaju, na tablicach kamiennych, lecz na tablicach serc ludzkich. W najistotniejszym "sensie i treści" będzie to dawne prawo, ale przymierze nowe, wspólnota Boga z ludźmi głębsza. Teraz Bóg wypisuje swoje prawo, swoją wolę w serce człowieka, "tak że człowiek nosi w swoim sercu wolę Bożą złączoną ze swoją własną" i "sam z siebie nie chce niczego innego jak tylko woli Bożej" (Gerhard von Rad).
W porządku Nowego Przymierza człowiek jest wolny. Nie przymuszają go już żadne zewnętrzne i obce mu przepisy. Słucha prawa wypisanego w swoim sercu. Jego wolność nie jest wolnością odizolowanej i samotnej istoty. Jest to wolność innego rodzaju. Wolność Nowego Przymierza stoi na twardym gruncie wspólnoty z Bogiem. Prawdziwa Boża wolność bardzo dobrze jest ukazana w słowach Psalmu (18:20) "wyprowadza mnie na miejsce przestronne; ocala, bo mnie miłuje." (BT)
Przebaczenie
Podstawą Nowego Przymierza jest dar przebaczenia. Bóg powiedział: "odpuszczę im występki, a o grzechach ich nie będę już wspominał" (Jr 31,34). Bóg przebacza, usuwa grzech. Nie będzie już o nim myślał, jakikolwiek by on był - całkowicie wymazuje go, anulując tym samym również jego zgubne konsekwencje, jakby grzech ten nigdy nie miał miejsca.
By dostrzec związek między cierpieniem i śmiercią Jezusa a przebaczeniem grzechów musimy pamiętać o celu Bożego przebaczenia, którym zawsze jest nowa wspólnota między człowiekiem i Bogiem. Przebaczenie o którym Jezus mówi przed swoją śmiercią, staje się częścią Nowego Przymierza.
Czas i miejsce ustanowienia Nowego Przymierza.
Tak samo jak Jeremiasz, Ezechiel otrzymuje obietnicę dotyczącą swego ludu; Bóg zjednoczy się z Izraelem, zwiąże ze sobą na zupełnie nowy sposób. Prorok przedstawia tę nową relację wspólnoty między Bogiem i Jego ludem za pomocą słów i obrazów wywodzących się z kultu świątynnego. Wspólnota łącząca Boga z ludem jest rzeczywista dopóty, dopóki Boża Chwała zamieszkuje w Świątyni.
Bóg obiecuje złożyć swojego Ducha we wnętrzu człowieka. W Księdze Jeremiasza powiedziane jest: "umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa". Ezechiel słowo "prawo" zastępuje słowem "Duch", uwydatniając w ten sposób dwie prawdy. Prawo Boże i Duch Boży są ze sobą nierozerwalnie związane. (Ez 36,26), a świątynią Nowego Przymierza staje się kościół Jezusa Chrystusa.
Stare i nowe przymierze.
W czasach Starego Przymierza Bóg często w sposób szczególny zsyłał swojego Ducha na pojedyńcze osoby - aby potrafiły one we właściwy sposób służyć swojemu ludowi i prowadzić go. W nadchodzącej epoce zbawienia Bóg najpierw złoży swojego Ducha na jednej Osobie - by w Niej spełnić obietnicę Nowego Przymierza. Poprzez Dobrą Nowinę i wyzwolenie, które ten Boży Posłaniec ma przynieść na ziemię (Iz 61,1), następnie obejmuje Nowym Przymierzem wszystkich ludzi.
Sprawiedliwość - element Nowego Przymierza.
Sprawiedliwość w Starym Testamencie jest jedną z najważniejszych cech charakterystycznych Boga. Nie chodzi tutaj o sprawiedliwość karzącą, lecz o wierność Boga Jego przymierzu. Czasami sprawiedliwość i wierność są niemal synonimami. Bóg jest sprawiedliwy dotrzymując swych obietnic, czyniąc to, czego na ich podstawie oczekiwać od Niego może Jego partner w przymierzu, lud Izraela. Sprawiedliwość Boża przede wszystkim łączy się z Jego przymierzem, ze wspólnotą którą On w swojej wierności zachowuje i pogłębia.
Jezus Chrystus - początkiem Nowego Przymierza
Gdy Jezus przychodzi spełnia się obietnica. (Ez 36:27) "Ducha mojego chcę tchnąć w was i sprawić, byście żyli według mych nakazów i przestrzegali przykazań, i według nich postępowali." tzn. całkowicie spełniali moją wolę. Jezus jest całkowicie posłuszny woli Ojca, aż do śmierci spełniając ją w sposób doskonały. W trwodze konania modlił się: "Nie to, co Ja chcę, ale to, co Ty, niech się stanie" (Mk 14,36). (BT)
Kazanie na górze - głębokość treści Nowego Przymierza
W wygłoszonej mowie zwanej kazaniem na górze Jezus odwołuje się do starego prawa. Dawnym przykazaniom przeciwstawia swoje przykazanie miłosierdzia (Mt 5,21-48). Słowa Jezusa są bardziej wymagające niż stare prawo, ale - "Jego jarzmo jest słodkie, a Jego brzemię lekkie, (Mat 11,30). Jezus zaostrza dawne przykazanie nie po to, by zupełnie uniemożliwić ich spełnienie czy też nas zniechęcić, lecz po to, byśmy mogli odkryć zupełnie nową rzeczywistość. Jego słowa nie są zniechęcającymi wymaganiami, lecz "duchem i życiem" (Jn 6,36) "Duch daje życie; ciało na nic się nie przyda. Słowa, które Ja wam powiedziałem, są duchem i są życiem."
"Zdumiewali się Jego nauką: uczył ich bowiem jak ten, który ma władzę, a nie jak uczeni w Piśmie. (Mr 1:22) Słuchacze Jezusa pojęli, jak niezwykłe były Jego słowa, a nowość Jego nauczania zdumiewała ich (Mk 1,27). Kiedy uczeni w Piśmie wyjaśniali przykazania i wolę Bożą, robili to często czyniąc przegrodę, stając między Bogiem a swoimi słuchaczami; ich nauka nie docierała do ludzkich serc. Ale Jezus "uczył jak ten, który ma władzę"; Jego ustami mówił sam Bóg.
Jeśli chodzi o treść nauki Jezusa to nie ma w niej właściwie nic nowego. Sam Jezus mówi wyraźnie, że nie przyszedł, aby "znieść Prawo i Proroków, (....) lecz aby je wypełnić". Wobec Starego Testamentu używa "Prawo i Prorocy". W oczach Jezusa Prawo można odpowiednio zrozumieć jedynie przy pomocy proroków. Historia biblijna podaje, że kiedy prawo było błędnie interpretowane, lub było omijane Bóg posyłał napomnienie. Również w ustach Jezusa Prawo Boże chroni życie człowieka i prowadzi do społeczności z Bogiem.
Jego nauczanie sięga w głąb naszych serc - ważne są nie tylko czyny, ale i myśli. Być może udaje się nam panować nad naszymi czynami, ale jesteśmy zwykle bezsilni wobec tego, co dzieje się w głębi nas. Jezus nie przyszedł jednak po to, by czynić nam zarzuty z powodu naszej bezradność. Jego celem jest zaproszenie nas do tego, byśmy w naszym wnętrzu, i to również w jego najciemniejszych otchłaniach, zrobili miejsce pochodzącemu od Boga miłosierdziu. "Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny." (Łk 6:36)
Nauczanie - element Nowego Przymierza
W wypowiedziach Jezusa dostrzegamy obietnicę Nowego Przymierza: "(8) Otóż wy nie pozwalajcie nazywać się Rabbi, albowiem jeden jest wasz Nauczyciel, a wy wszyscy braćmi jesteście. (9) Nikogo też na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem; jeden bowiem jest Ojciec wasz, Ten w niebie. (10) Nie chciejcie również, żeby was nazywano mistrzami, bo jeden jest tylko wasz Mistrz, Chrystus." (Mt 23:8-10) Tymi słowami Jezus zupełnie wyraźnie nawiązuje do obietnicy Nowego Przymierza, w której powiedziane jest: "Nie będą musieli wzajemnie pouczać jeden mówiąc do drugiego: "Poznajcie Pana". Wszyscy bowiem od najmniejszego do największego poznają Mnie - wyrocznia Pana" (Jr 31,34).;
Ostatnia wieczerza - element Nowego Przymierza
Podawane uczniom wino Jezus określa mianem "Krwi Przymierza" (Mt 26,28), według Łukasza i Pawła kielich tego wina nazywa "Nowym Przymierzem we krwi mojej".(Łuk 22,20, I Kor 11,25).
Lud Boży - element Nowego Przymierza.
"Należy to spisać dla pokolenia, co przyjdzie, a lud, który zostanie stworzony, niech wychwala Pana!" (Ps. 102:19). Autor jednego z psalmów potwierdza nasze rozważania, opłakuje on zniszczenie Jerozolimy, nie może sobie wyobrazić wielbienia swojego Boga bez zgromadzonego w Świątyni świątecznego tłumu. Ma jednak nadzieję: Bóg ulituje się nad zniszczonym miastem i stworzy na nowo swój lud, który wygnany rozproszył się w dalekie strony. Co więcej, wszystkie ludy zgromadzą się, aby oddawać cześć Bogu (w. 23) Nadzieja Psalmisty staje się rzeczywistością. Kościół Chrystusowy jest nowo stworzonym ludem, w jego wspólnocie zbierają się wszystkie ludy, aby wielbić Boga." (por. 2 Kor 5:17)
Nowy lud jest nieodłącznym elementem Bożej obietnicy. Bóg obiecał: "Będą moim ludem, a Ja będę ich Bogiem" (Jr 31,33; Ez 36,28). Wierność Boga wobec Jego nowego ludu jest wieczna - a Nowe Przymierze jest Przymierzem ostatecznym, ustanowionym raz na zawsze.
Jezus mówiąc o Nowym Przymierzu powiedział to co najistotniejsze. W sercu Kościoła znajduje się Chrystus, wierność Boża jest fundamentem Kościoła i zapewnia mu trwanie - dlatego nic nie jest w stanie nim zachwiać (Mat 16,18) Jego członków łączy wspólnota wypływająca z tej samej Bożej wierności, jaką przedstawiał Jezus. Wierność zamieszkuje w każdym z nich. Poprzez działalność Ducha Świętego wpisane w ich serca Prawo uwidacznia się w życiu codziennym.
Poznanie - element Nowego Przymierza.
Od samego stworzenia świata Bóg w pewien sposób udzielał swojego Ducha: Bez Ducha na ziemi nie byłoby w ogóle życia (Ps 104,29). Teraz jednak w ostatnich dniach, Bóg wylewa pełnię Ducha "na wszelkie ciało" (Dz 2,17). Zesłany Duch Święty sprawia, że wszyscy - niezależnie od płci ("synowie wasi i córki wasze"), wieku ("młodzieńcy wasi" i "starcy") czy pozycji społecznej ("niewolnicy i niewolnice") - stają się prorokami, tzn. ludźmi, którym dany jest wgląd w wolę Boga, którzy znają Boga, bo On sam im się objawia, którzy są "uczniami Pana" (Iz 54,13).
Epoka Nowego Przymierza Mt 23:8-10 - nowe życie.
Paweł nie ma co do tego żadnych wątpliwości: dawne przymierze, przymierze "litery" (II Kor 3,6), należy do przeszłości. Nadeszła epoka Nowego Przymierza. Apostoł pisze: "miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany". (Rz 5,5) Największym i najlepszym dziełem Ducha jest miłość którą Bóg składa w naszym wnętrzu, "w głębi naszego jestestwa" (Jr 31,33); która równoznaczna jest Prawu Nowego Przymierza. Ta prawdziwa miłość pochodzi nie od nas, lecz od Boga; jej pełnia zostaje wlana w nasze serca poprzez Ducha Świętego. Tak jak Bóg, nie stawiając żadnych warunków, obdarowuje nas w Chrystusie przebaczeniem, daje nam za darmo miłość i nowe życie, tak również lud Boży dzieli się tym samym. Oba te dary są elementami Bożej sprawiedliwości.
Obietnica Nowego Przymierza w liście do Koryntian
W jednym ze swych listów Ap. Paweł uczynił coś więcej niż tylko wspomniał o Nowym Przymierzu. Wyjaśnił Koryntianom dawne proroctwo w oparciu o wydarzenia rozegrane w Jerozolimie i okolicy, a przede wszystkim odniósł je do serc Koryntian.:
II Kor 3,2 "Wy jesteście naszym listem, pisanym w sercach naszych, listem, który znają i czytają wszyscy ludzie." A w poprzednich czytamy: "Czyż ponownie zaczniemy samych siebie zalecać? Albo czy potrzebujemy, jak niektórzy, listów polecających do was lub od was?". Paweł wspomina o braciach, którzy odwiedzali Kościół koryncki zaopatrzeni w listy polecające, i zapewnia że on sam niczego takiego nie potrzebuje. Jego listem polecającym są sami chrześcijanie Koryntu, stali się oni żywym listem, pisanym w "sercach naszych" (Apostoła i jego współpracowników), listem który znany był mieszkańcom Koryntu. Te słowa wskazują na wielką więź łączącą Ap. Pawła z tym zborem. Doszli oni do wiary dzięki głoszeniu przez Pawła Słowa Bożego: II Kor 3,3 "Powszechnie o was wiadomo, żeście listem Chrystusowym dzięki naszemu posługiwaniu," - Koryntianie stali się listem Chrystusa, ewangelią dla pozostałych mieszkańców, przykładem chrześcijańskiego życia. Ap. Paweł nie przypisuje sobie wyłącznie zasług do pracy jaką wykonał głosząc Słowo Boże i do zmian jakie zaszły w zborze Korynckim, lecz Duchowi Bożemu, oraz Chrystusowi "żeście listem Chrystusowym". Ten list polecający "wypisany w ich sercach", nie jest listem samego Apostoła. Tak naprawdę jest to "list Chrystusa". Tylko żywy Bóg może pisać w ludzkich sercach! II KOR 3,3 "listem napisanym nie atramentem, lecz Duchem Boga żywego; nie na kamiennych tablicach, lecz na żywych tablicach serc." - To jedno zdanie zawiera aluzje do kilku fragmentów Starego Testamentu. "List", którym stali się Koryntianie został wypisany Duchem Boga żywego, bezpośrednio w sercach Koryntian. Nie na tablicach kamiennych, lecz "na żywych tablicach serc" ludzkich. Widzimy bezpośrednie nawiązanie do przykazań nadanych na górze Synaj. Słowo, które zostało wypisane na tablicach kamiennych, gdy Izrael wędrował przez pustynię, teraz zostało wypisane w sercach zboru Korynckiego, czego przykładem było ich codzienne życie. Mamy tutaj wyraźny przykład działalności Ducha Świętego. Obecność Ducha Świętego sprawiła iż w Koryncie powstał zbór, zachowujący dziesięcioro przykazań. Widzimy tu wyraźny związek pomiędzy obecnością Ducha Świętego a zachowywaniem słów zapisanych na tablicach kamiennych. Wydaje się on być oczywisty. Koryntianie porzucili dawne życie. Paweł wykonał wszystkie niezbędne i widzialne czynności sekretarza, ale to co najważniejsze pochodzi od Chrystusa. Ten list został napisany "nie atramentem, lecz duchem Boga żywego, nie na kamiennych tablicach, lecz na żywych tablicach serc" (II Kor 3,3). Dekalog stał się źródłem wiedzy o grzechu, źródłem dokonywanych przemian, drogowskazem w życiu, gruntem działalności mocy Bożej zdolnej uczynić bardzo wiele w życiu człowieka: "lecz /wiemy, że/ ta możność nasza jest z Boga." (II Kor 3,5), oraz "Nie żebyśmy uważali, że jesteśmy w stanie pomyśleć coś sami z siebie," (II Kor 3,5).
"On też sprawił, żeśmy mogli stać się sługami Nowego Przymierza nie litery, lecz Ducha; litera bowiem zabija, Duch zaś ożywia." (II Kor 3,6) - Koryntianie stali się sługami Nowego Przymierza, nie litery jak było to w Starym Przymierzu, lecz ducha, który ożywia. Ta sama służba, ta sama treść, jednak z pewną zasadniczą różnicą, bowiem to nowe przymierze wypisane zostaje duchem Bożym bezpośrednio w sercu. Paweł pisze o obietnicy zawarcia z ludem przymierza innego niż przymierze Synajskie, nienarzucania już więcej prawa z zewnątrz, lecz wypisania go na nowych tablicach ludzkich serc (Jr 31,31-34). Wreszcie Apostoł nawiązuje również do obietnicy "serca cielesnego", obietnicy końca czasów zatwardziałości serc i nastania epoki otwartości na dar Ducha (Ez 11,19; 36,26). W tej nowej epoce Nowe Przymierze spełni się w każdym człowieku, który zwróci się ku Panu.
"Lecz jeśli posługiwanie śmierci, utrwalone literami w kamieniu, dokonywało się w chwale, tak iż synowie Izraela nie mogli spoglądać na oblicze Mojżesza z powodu jasności jego oblicza, która miała przeminąć,"(II Kor 3,7) Widzimy tu jasno i wyraźnie sprecyzowany temat. Użyte słowo: "posługiwanie" odnosi się zarówno do przeszłości (czasów Mojżesza), oraz teraźniejszości (życia chrześcijan). Tak jak werset (3,7) mówi o posługiwaniu śmierci, tak werset (3,8) przekazuje nam słowa o nowej posłudze - "posłudze Ducha". Stare Przymierze z pewnością jaśniało chwałą i miało swoją wagę we wspólnej historii Boga i ludzi, ale było czymś przemijającym (II Kor 3,7). A z powodu zatwardziałości serc (w.14) stało się wręcz "literą, która zabija" (w.6), "posługiwaniem prowadzącym na potępienie" (w.9) Żadne z dawnych przykazań nie mogło być źródłem życia, tak jak nie mogą nim być nowe nakazy, które narzucamy sobie i innym. Źródłem życia jest Duch (w.6).
W swoim zapytaniu Ap. Paweł stwierdza wyższość przykazań wypisanych Duchem Bożym w sercach nad przykazaniami wypisanymi w kamieniu. "to o ileż bardziej pełne chwały będzie posługiwanie Ducha?" (II Kor 3,8) Ze względu na miejsce złożenia, wypisania, przechowywania przykazań, istnieje różnica pomiędzy posługą wypływającą z serca, która jest owocem działania Ducha Świętego, a posługą martwej literze, wypisanej na martwym kamieniu. Chociaż "posługiwanie potępieniu jest chwałą" to jednak "posługiwanie sprawiedliwości," posiada jeszcze większą chwałą. "Jeżeli bowiem posługiwanie potępieniu jest chwałą, to o ileż bardziej będzie obfitować w chwałę posługiwanie sprawiedliwości!" (II Kor 3,9)
Ap. Paweł uwidacznia słabość "dawnych przykazań", porównując je z "nowymi"" "Wobec przeogromnej chwały okazało się w ogóle bez chwały to, co miało chwałę tylko częściową." (II Kor 3,10) Przykazania wypisane Duchem Bożym bezpośrednio w sercach wierzących cieszą się o wiele większą chwałą niż te na kamieniu, na kartce, na papierze, czy w Biblii, a to ze względu na miejsce ich wypisania. "Jeżeli zaś to, co przemijające, było w chwale, daleko więcej cieszy się chwałą to, co trwa." (2 Kor 3:11).
"Pan zaś jest Duchem, a gdzie jest Duch Pański - tam wolność." (II Kor 3,17). Ap Paweł gdy pisze o wolności czy też otwartości (w. 12) ma na myśli coś znacznie bardziej absolutnego. Zastosowane tutaj greckie słowo nie posiada hebrajskiego ani aramejskiego odpowiednika. W greckich demokracjach oznaczało ono prawo do wypowiadania swojej opinii publiczne, bez strachu przed jakimś tyranem, a później również otwartość i szczerość w stosunkach między dobrymi przyjaciółmi. Zatem wolność Nowego Przymierza oznacza rzeczywiste oswobodzenie od wszelkiego zewnętrznego przymusu.
"My wszyscy z odsłoniętą twarzą wpatrujemy się w jasność Pańską jakby w zwierciadle; za sprawą Ducha Pańskiego, coraz bardziej jaśniejąc, upodabniamy się do Jego obrazu." - jest to kolejne odwołanie do Starego Testamentu, do wydarzeń kiedy to Mojżesz musiał zakrywać swą twarz. Teraz my "jakby w zwierciadle" wpatrujemy się w jasność Pańską, otrzymując dziesięcioro przykazań, nosimy je w sobie "coraz bardziej jaśniejąc", coraz bardziej je rozumiejąc. Przeglądamy się w woli Bożej (w przykazaniach, w tym co święte), poprawiając i uświęcając się z dnia na dzień.
Wolność Nowego Przymierza
Wolność Nowego Przymierza oznacza rzeczywiste oswobodzenie od wszelkiego zewnętrznego przymusu. Jest ona tą wolnością, której pragną wszyscy ludzie. Uwalnia nie tylko od prawa Starego Przymierza, lecz również od wszelkiego prawa niszczącego w człowieku to, co w nim najcenniejsze: zdolności do całkowitego dobrowolnego przyjmowania działania Bożego w naszych sercach. Chrystus jest kresem każdego prawa, które mogłoby trzymać nas w niewoli.
Wolność, o której jest tutaj mowa, to "chwalebna wolność dzieci Bożych" (Rz 8,21). Ta wolność nie pozostaje w sprzeczności z wolą Bożą, już dawno objawioną w "literze", w prawie danym na Synaju. Jednak ten, kto w czasach Starego Przymierza przestrzegał Prawa to dlatego, że zostało mu to narzucone z zewnątrz, nie był wolny. Nie czynił bowiem tego, co sam chciał, lecz to, co chciał ktoś inny - czyli prawo. W Nowym Przymierzu prawo nie przestało objawiać woli Bożej, ono nadal ją przedstawia, tylko z tą różnicą iż nie narzuca się już więcej. Prawo jako strażnik nie może dać nam wolność, inaczej jest z "prawem wolności". Teraz czynna obecność Ducha Świętego w naszym wnętrzu jest tym, co pozwala nam spełniać wolę Bożą - nie jaką wolę kogoś innego (zwierzchnika), lecz jako naszą własną". Tak więc nie jesteśmy niewolnikami, lecz ludźmi wolnymi. Tylko w wolności możemy stać się podobni do Chrystusa.
Prawo Ducha
Wyrażenie Prawo Ducha stanowi jakby dobitne streszczenie przepowiedni Jeremiasza i Ezechiela, dotyczących Nowego Przymierza i daru Ducha. U Jeremiasza czytamy, że Bóg złoży we wnętrzu człowieka swoje Prawo; podobna obietnica u Ezechiela dotyczy Bożego Ducha. Za każdym razem chodzi o to samo. Prawo Ducha (Prawo Nowego Przymierza) i Duch Boga żywego, uczyniły z nas istoty wolne obdarowane nowym sposobem życia. Tym jednym przepisem prawa jest miłość. Spełnienie tegoż przykazania miłości jest wypełnieniem Prawa.
Nowe Nasienie
Fakt, że grzeszymy jest łatwy do stwierdzenia, a szczególnie dobrze widzimy winy innych ludzi. Znacznie trudniejsze jest dostrzeżenie czegoś co również jest w nas, leży głębiej niż nasz grzech i nie pochodzi od nas, lecz od Boga, mianowicie naszego prawdziwego życia, które będzie trwało w wieczności. Jan kieruje naszą uwagę na nasze wnętrze: "Każdy, kto narodził się z Boga, nie grzeszy, gdyż trwa w nim nasienie Boże, taki nie może grzeszyć, bo się narodził z Boga". (1 Jn 3:9) Tym nasieniem jest Słowo Boże, a dokładniej Słowo wpisane w serce, wola Boża, którą Bóg zgodnie z obietnicą Nowego Przymierza wpisuje w nasze serca. Zasiane Słowo wprawdzie tak małe jak ziarno gorczycy, zgodnie z przeznaczeniem wyrasta na wielkie drzewo. (Mat 13,32) Jan patrzy na chrześcijanina i grzech z dwóch punktów widzenia. Najpierw ostrzega nas przed przeświadczeniem, że jesteśmy bezgrzeszni (1,8), potem pisze, że ten, w kim trwa nasienie Boże, nie może już grzeszyć (3,9). W obu przypadkach ma na myśli tego samego człowieka.
Podsumowanie
Pośród walki i trudu "Bóg jest w nas sprawcą i chcenia i działania" (Flp 2,13). Obietnica Nowego Przymierza spełniona jest tam, gdzie naszą wolę przenika wola Boża, a w naszych trudach i staraniach ukryta jest Jego moc. To sam Bóg poprzez swego Ducha jest sprawcą chcenia i działania.
Nowe przymierze dotyczy nie tylko wspólnoty ludzi z Bogiem. Przeobrazi ono również relacje między ludzkie. "I nie będą się musieli wzajemnie pouczać. Najmniejsi i najwięksi - wszyscy poznają Pana. Nikt już nie będzie twierdził, że wie lepiej i jest nieomylny, bo sam Bóg da się każdemu poznać.
Celem wszelkich przekazanych przykazań Bożych jest zachowanie człowieka w Bożej świętości, we wspólnocie z Bogiem. Nie powinny być one traktowane jako środek do roszczeń w zamian za które musimy coś otrzymać. Jezus na pierwszym miejscu zawsze umieszczał życie duchowe. Łatwo zapominamy, że to wszystko zostało nam podarowane, że najważniejsze miejsce w przymierzu zajmują nie dobra materialne, lecz wspólnota z Bogiem. W Nowym Przymierzu zachowywanie przykazań nie może zagłuszać wspólnoty z Bogiem, lecz powinno być jej owocem.
Zasadniczym celem wszystkich napomnień św. Pawła jest uwrażliwienie nas na ukrytą w naszym wnętrzu rzeczywistość Nowego Przymierza. Napomnienia te nie są dla nas źródłem życia, ale pomagają dostrzec, czy pozwalamy działać w nas Duchowi Świętemu, czy też nie. Apostoł powiedział to bardzo wyraźnie już w swoim pierwszym liście, który odzwierciedla także jego sposób nauczania (I Tes 4,8-9). Również Jan w swoich listach koncentruje wszystkie swe wysiłki na nawoływaniu nas do trwania w Chrystusie - bo tylko to pozwoli nam uchronić się od złego.
Zauważyć należy iż wszelkie napomnienia Nowo Testamentowe pierwszych chrześcijan mówią o miłości, uczą rozróżniać pomiędzy tym co czynimy z zatwardziałości serca, a tym co czynimy poddając się Duchowi Świętemu.
(fragmenty z książki: "Objawiło się serce Boże" brata Richard'a z Taize,
który zagadnieniu Nowego Przymierza poświęcił się w szczególności)


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Powrót do strony poprzedniej